Κατόπιν εορτής βέβαια, αλλά ας το τονίσω, μήπως και προλάβω όσους δε "ρυθμίστηκαν" ακόμα:
Καλό είναι να αποφεύγουμε να γυρίζουμε τους δείκτες μας προς τα πίσω.
Ρυθμίστε, πηγαίνοντας τους δείκτες 23 ώρες μπροστά (ή +11, ανάλογα). -Θ.
Αυτό δεν είναι ΑΠΟΛΥΤΟ. Και δεν ισχύει για όλα τα ρολόγια.
......
......
Φυσικά και δεν είναι απόλυτο. Υπάρχουν δεκάδες περιπτώσεις. Εξάλλου πολλοί κατασκευαστές λένε πως είναι ΟΚ να γυρίζουμε τους δείκτες και προς τις 2 κατευθύνσεις. Άλλοι πάλι (πχ. Breitling), προτείνουν να αποφεύγουμε να γυρίζουμε τους δείκτες ανάποδα κατά το χρονικό διάστημα αλλαγής της ημερομηνίας (προσοχή, δε μιλάμε για σετάρισμα της ημερομηνίας που ούτως ή άλλως "απαγορεύεται" από 22:00 - 02:00, αλλά για σετάρισμα της ώρας).
Για ποιο λόγο λοιπόν λέω
"καλό είναι να αποφεύγουμε..." κλπ...; Κυρίως για 2 λόγους:
1. Ας δούμε λίγο τη θεωρία:Ένας από τους πιο "κρίσιμους" τροχούς σε έναν συνήθη μηχανισμό είναι και το περίφημο
cannon pinion, ένα μικρό γρανάζι (pinion) με κοίλο άξονα σαν... κανονάκι, που κινείται ομοαξονικά με τον 4ο τροχό, αυτόν των δευτερολέπτων. Γυρίζει σε "συχνότητα" λεπτών, κάνει δηλαδή μια πλήρη περιστροφή σε 1 ώρα. Πάνω του εφαρμόζει ο λεπτοδείκτης και εμμέσως οδηγεί και τον ωροδείκτη.
Εμμέσως επίσης συνδέεται και με το τμήμα της μηχανής με το οποίο ρυθμίζουμε την ώρα, μέσω της κορώνας (το λεγόμενο και Keyless Works). Στην ουσία δηλαδή, όταν σετάρουμε την ώρα στρέφουμε το cannon pinion.
Κάτω από το cannon pinion βλέπετε και ένα μεγαλύτερο γρανάζι, το
driving (ή coupling)
wheel. Είναι το γρανάζι κίνησης, το οποίο μεταφέρει την κίνηση από τους υπόλοιπους τροχούς (gear train). Έχουμε δηλαδή ένα ζευγαράκι που είναι ο "συνδετικός κρίκος" μεταξύ του χεριού μας και της μηχανής.
Αυτό που κάνει λοιπόν το ζεύγος αυτό, είναι να λειτουργεί ως "συμπλέκτης" που απομονώνει τη μηχανή, ώστε να μας επιτρέπει να σετάρουμε την ώρα. Γι' αυτό το λόγο τα cannon pinion και driving wheel δεν είναι σε εμπλοκή μεταξύ τους, αλλά συνδέονται με
συναρμογή τριβής (friction fit), δηλαδή περιστρέφονται μαζί, αλλά αν συναντήσουν αντίσταση περιστρέφονται και ανεξάρτητα. Το μέγεθος αυτής της τριβής είναι απολύτως κρίσιμο για τη σωστή λειτουργία του μηχανισμού: Αν είναι πολύ "χαλαρή", δεν θα αρκεί για να περάσει η κίνηση από το driving wheel στους δείκτες: Η μηχανή θα δουλεύει και οι δείκτες θα... κάααθονται. Αν είναι πολύ "σφιχτή", όταν γυρίζουμε την κορώνα για να ρυθμίσουμε την ώρα, θα κάνουμε όλη τη (hackαρισμένη ή όχι) μηχανή να κινηθεί με το ζόρι και το pallet fork (τουλάχιστον) θα ζοριστεί, και θα ζοριστεί ΠΟΛΥ. Ακόμα χειρότερη καταστροφή θα προκαλέσουμε αν γυρίσουμε τους δείκτες πρός τα... πίσω.
Ας υποθέσουμε τώρα ότι η συναρμογή είναι σωστή, ή έστω, κάπως σφιχτή (καινούργιο ρολόι, "άστρωτο", τραχύ cannon pinion), και σετάρουμε γυρίζοντας τους δείκτες ανάποδα.
-Αν η μηχανή έχει hacking seconds, είναι ήδη μπλοκαρισμένη, οπότε η ανάποδη κίνηση των δεικτών δεν έχει περαιτέρω συνέπειες (νομίζω...).
-Αν η μηχανή δε hackάρει και λειτουργεί, η ροπή του κυρίως ελατηρίου είναι πολύ μεγαλύτερη από την τριβή αυτή, επικρατεί και ο μηχανισμός συνεχίζει να δουλεύει με ελαφρώς μειωμένη "ροπή λειτουργίας".
-Αν όμως η μηχανή δε hackάρει και τύχει και να μη λειτουργεί (δηλ. το ελατήριο έχει εξαντληθεί), τίποτα δεν εμποδίζει την τριβή αυτή να προσπαθήσει να γυρισει τη μηχανή ανάποδα! Σας φαίνεται ακραίο σενάριο; Καθόλου!
Παίρνουμε το 5αράκι μας ή το SKX που το έχουμε ξεχασμένο στο συρτάρι και πάμε να σετάρουμε την ώρα. Δε δουλεύει, δείχνει πχ. 2 ώρες μπροστά κι επειδή βιαζόμαστε (ή βαριόμαστε να σετάρουμε σωστά), ρυθμίζουμε στρέφοντας τους δείκτες ανάποδα. Μπαμ...! Η μηχανή, και ειδικά το ζευγάρι escapement wheel - pallet fork, δεν είναι σχεδιασμένα να λειτουργούν στην αντίθετη κατεύθυνση και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μπλοκάρουν, να στραβώσουν ή και να σπάσουν. Μιλάμε για ευαίσθητα εξαρτήματα, που μετά βίας φαίνονται δια γυμνού οφθαλμού...
Συμπέρασμα: Κατά κανόνα, δε συμβαίνει τίποτα. Αλλά με εξαιρέσεις. Επειδή όμως δεν μπορούμε πάντα να θυμόμαστε κάθε περίπτωση και κάθε μηχανή,
ας έχουμε σαν γενικό κανόνα ότι καλό είναι να αποφεύγουμε να γυρίζουμε τους δείκτες ανάποδα.(Το ξέρω ρε παιδιά, έτσι ήταν πάντα η θεωρία, δυσνόητη και βαρετή. Απολογούμαι και ελπίζω κάτι να σας μείνει...)
Την τριβή αυτή μεταξύ cannon pinion και driving wheel μπορεί να τη ορίσαμε θεωρητικά, αλλά είναι εντελώς πραγματική: Τη νιώθετε σαν ελαφριά αντίσταση στην κορώνα, όταν ρυθμίζετε την ώρα.
2. Ας δούμε και την ουσία:Πέρα όμως από επιστημονικοφανείς θεωρίες και βαρετές αναλύσεις, υπάρχει και η ουσια. Υπάρχει ο σημαντικότερος, απόλυτος και αδιαμφισβήτητος λόγος για τον οποίο κατά το σετάρισμα της ώρας, δεν πρέπει να γυρίζουμε ποτέ τους δείκτες προς τα πίσω:
Είναι γρουσουζιά...
-Θ.
